Aryan en Jan zijn vrijwillige buurtbemiddelaars bij Vizita. Regelmatig stappen zij een straat in waar buren elkaar liever vermijden dan begroeten. De één ergert zich aan geluidsoverlast, de ander heeft last van etensgeuren. De spanning kan soms al maanden of zelfs jaren oplopen.
Voor beiden begon het vrijwilligerswerk vanuit een persoonlijke zoektocht. Aryan wilde na zijn pensioen verder met de mediationvaardigheden die hij tijdens zijn loopbaan ontwikkelde. Jan besloot na een hartinfarct bewuster te kiezen voor activiteiten die hem energie en betekenis geven. Beiden vonden dit bij Buurtbemiddeling Walcheren.
Aryan: "Toen ik tegen mijn pensioen liep, dacht ik: hier wil ik best nog wat mee doen. Nu, zo'n zestig casussen later, vind ik het nog steeds reuze leuk."
Achter elke klacht zit een mens
Voor bewoners die vastlopen in een conflict maakt Buurtbemiddeling vaak een groot verschil. Buurtbemiddelaars zijn onpartijdig en luisteren naar beide kanten van het verhaal. Ze geven geen advies en kiezen geen partij. Hun rol is om bewoners te helpen met elkaar in gesprek te gaan en zelf hun oplossingen te vinden.
Dat begint met luisteren. Echte aandacht geven aan wat iemand vertelt, zonder meteen een oordeel te vormen of conclusies te trekken. Aryan en Jan merken dat achter een klacht vaak een groter verhaal schuilgaat.
Wat begint als een klacht over geluidsoverlast, een schutting of etensgeuren blijkt regelmatig te draaien om iets anders. De meeste mensen willen simpelweg gehoord worden. Soms speelt een gevoel van eenzaamheid mee of is er behoefte aan erkenning, respect of begrip.
Jan: "Mensen komen bij ons met een klacht, maar daar zit vaak een ander belang achter. Iets waar ze behoefte aan hebben. Ze willen gezien worden, gehoord worden. Wij zijn getraind om daarachter te komen: wat is nu eigenlijk die onderliggende behoefte?"
Daarom leren buurtbemiddelaars tijdens hun training om goed door te vragen en aannames zoveel mogelijk los te laten. Wat op het eerste gezicht een onoverkomelijk conflict lijkt, blijkt soms heel simpel te zijn wanneer beide verhalen op tafel komen.
Aryan: "Je denkt misschien te weten wat er aan de hand is, maar als je goed luistert, blijkt het vaak heel anders te zitten. Daarom moet je voorzichtig zijn met aannames."
Pas wanneer beide verhalen gehoord zijn, ontstaat er ruimte voor begrip. Regelmatig ontdekken buren dat ze elkaar verkeerd hebben geïnterpreteerd of dat ze minder ver uit elkaar liggen dan ze dachten.
Zo begeleidde Jan een conflict tussen een Syrisch gezin en een Nederlands gezin. De verschillen in achtergrond en verwachtingen zorgden voor irritaties aan beide kanten. Tijdens de gesprekken ontstond meer begrip voor elkaars situatie. Uiteindelijk groeide er zelfs een bijzondere vriendschap.
Jan: "Die twee vrouwen zijn nu vriendinnen geworden. Als je achteraf hoort dat ze samen op stap zijn geweest, ja, zo wil je het graag zien."
Vrijwilligers zetten iets in beweging
Buurtbemiddeling kan alleen bestaan dankzij vrijwilligers. Zij voeren de gesprekken, bezoeken bewoners thuis en creëren een veilige omgeving waarin mensen naar elkaar luisteren.
Een buurtbemiddelingstraject begint altijd met afzonderlijke gesprekken bij beide bewoners thuis. De buurtbemiddelaars luisteren naar beide verhalen, verkennen de achterliggende belangen en kijken of bewoners openstaan voor een gesprek met elkaar. Pas daarna volgt, als beide partijen dat willen, een gezamenlijke ontmoeting. Tijdens dat gesprek bewaken de buurtbemiddelaars de structuur en zorgen zij ervoor dat iedereen zijn verhaal kan doen. Niet om oplossingen aan te dragen, maar om bewoners te helpen zelf tot afspraken te komen.
Vaak zien ze dat alleen al het verhaal mogen vertellen voor bewoners waardevol is.
Aryan: "Door aan te bellen, veranderen we iets in de situatie; er wordt iets in beweging gezet."
Ook wanneer een gezamenlijk gesprek uiteindelijk niet plaatsvindt, kan een bewoner zich gehoord voelen en zelf stappen zetten richting een oplossing. Daarmee dragen de vrijwilligers direct bij aan de missie van Vizita: inwoners ondersteunen bij prettig samenleven in de wijk.
Elke casus levert iets op
Voor Aryan en Jan zelf is het werk minstens zo waardevol. Iedere situatie biedt nieuwe inzichten in menselijk gedrag, communicatie en de wereld achter voordeuren.
Jan geniet ervan om mensen te ontmoeten en juist actief te zijn op plekken waar dingen mislopen. Aryan noemt het zelfs een "erebaantje", omdat hij toegang krijgt tot verhalen en levens die anders verborgen zouden blijven.
Aryan: "Je krijgt een inkijkje in situaties waar je anders nooit weet van hebt. Met elke casus leer ik weer."
Jan: "Het geeft mij energie. Als iets je energie geeft, dan mag het zoveel tijd kosten als je wilt."
Minder polarisatie, meer begrip
Volgens beide buurtbemiddelaars wordt hun werk steeds belangrijker. Zij zien een samenleving die individualistischer wordt en waarin meningen soms lijnrecht tegenover elkaar staan. Juist dan helpt het als mensen weer naar elkaar leren luisteren.
Door bewoners met elkaar in gesprek te brengen, draagt Buurtbemiddeling bij aan verbonden buurten, meer begrip tussen verschillende achtergronden en het voorkomen van escalatie.
Aryan: "Je hoeft geen beste vrienden te worden van elkaar. Maar als je een beetje begrip hebt voor elkaar, dan ben je al een verschrikkelijk eind op de goede weg."
Leren door te doen
Beide vrijwilligers herkennen de twijfel die veel mensen hebben: heb ik wel genoeg tijd of kan ik dit wel?
Volgens hen hoeft niemand meteen een ervaren bemiddelaar te zijn. Je krijgt een gedegen training, begeleiding van ervaren collega's en leert vooral door te doen. Goed kunnen luisteren, openstaan voor verschillende perspectieven en neutraal blijven zijn daarbij misschien wel de belangrijkste eigenschappen.
Aryan: "Je bent zelf meester over je eigen tijd."
Jan: "Bij alles wat je nieuw gaat doen, moet je ontdekken of je het kunt. En daar groei je in."
Wil jij ook iets betekenen?
Lijkt het je interessant om mensen te helpen elkaar weer te begrijpen, gesprekken te begeleiden en een bijdrage te leveren aan een prettigere leefomgeving? Misschien is Buurtbemiddeling iets voor jou. Neem contact op met Vizita en ontdek wat jij kunt betekenen voor inwoners op Walcheren.
Empatische luisteraar gezocht bij Buurtbemiddeling Lees meer over buurtbemiddeling bij burenoverlast
